Stopy procentowe

Wrzesień 26, 2015 w Makroekonomia by editors

Stopa procentowa przedstawia koszt kapitału. Bywa też nazywana ceną pieniądza. Można dzięki niej wyrazić deprecjację kapitału w czasie. Jest ceną, którą właściciel chciałby dostać w zamian za udostępnienie swojego kapitału, w teorii naliczanie stopy procentowej ma wynagrodzić utratę jego wartości. W rzeczywistości oprocentowanie kredytu niejednokrotnie bywa wyższe niż stopa inflacji, co zapewnia wierzycielowi dodatkowy zysk. W taki sposób stopa procentowa wyraża koszt kredytu dla dłużnika. Ponadto stopa procentowa jest również częstokroć miarą opłacalności inwestycji, szczególnie tych, które oparte są na zasadzie działania pożyczki lub kredytu jak obligacje, a także lokaty.

Poza wysokością istnieje cały szereg czynników mających związek ze stopą procentową, na które powinno się zwracać uwagę podejmując decyzję inwestycyjną. Osiągane zyski zależą nie tylko od poziomu stopy, ale także od tego, jak nalicza się odsetki. Jeśli chodzi o oprocentowanie proste, odsetki nalicza się od początkowego kapitału, podczas gdy jeśli chodzi o oprocentowanie składane od kapitału powiększonego o odsetki naliczone już wcześniej.

Nietrudno wobec tego zaobserwować, że oprocentowanie proste jest bardziej korzystne dla dłużnika, z kolei składane dla wierzyciela. jest również istotnym zagadnieniem. Stopa nominalna informuje nas o tym, jak rentowna nominalnie jest inwestycja. Sugerując się tylko tym czynnikiem inwestor nie zwraca uwagi na poziom inflacji oraz na fakt, że stopa zwrotu z inwestycji może nie przewyższyć poziomu deprecjacji kapitału, tym samym produkując stratę, a nie zysk. Stopa realna uwzględnia wartości pieniądza. Warto także pamiętać o tym, że wartości nominalnych i realnych nie należy ze sobą porównywać.

Stopy procentowe

Istnieje wiele czynników na które powinno się zwrócić uwagę podejmując decyzję inwestycyjną. Stopy procentowe są jedną z nich. A co z pozostałymi stopami?

Stopy procentowe mają bezpośredni wpływ na sytuację na rynkach finansowych, szczególnie jeśli chodzi o sprzedaż dłużnych papierów wartościowych. W przypadku inwestycji tego typu wierzyciel wykupuje papier wartościowy np. obligację, który później będzie od niego odkupiony po ściśle określonym czasie. W przeciągu tego okresu inwestor będzie cyklicznie otrzymywał tzw. kupon czyli odsetki. Co za tym idzie, stopa procentowa określa jego zysk, jak również i dochodowość tej inwestycji. Ich wysokość ma też wpływ na wysokość cen obligacji na rynkach finansowych. Jednak kupon to nie jedyny sposób aby osiągnąć zysk na zakupie papieru wartościowego. Inwestorzy, którzy nie chcą trzymać obligacji do terminu wykupu, mają możliwość sprzedania jej na rynku wtórnym, zarabiając na zmianie cen. Jednakże również na rynku wtórnym wysokość stóp procentowych ma kluczowe znaczenie, szczególnie w przypadku papierów wartościowych ze stałym oprocentowaniem albo obligacji zerokuponowych.

Opłacalność, silnie związana z wysokością stóp, jest odwrotnie proporcjonalna do ceny. Jest to powiązane z zachowaniami inwestorów na rynkach finansowych. Wzrost stóp procentowych powoduje, iż papiery dłużne, które są emitowane na rynku pierwotnym okazują się bardziej opłacalne, a właściciele próbują upłynnić na rynku wtórnym obligacje o niższym kuponie, tym sposobem zwiększając podaż, co z kolei obniża cenę. Dane zjawisko nie jest tak silne lub nawet nie istnieje w przypadku papierów dłużnych o zmiennym oprocentowaniu, bowiem ich oprocentowanie przekształca się w takim samym kierunku jak stopy rentowności na rynku pierwotnym.
Stopy procentowe to także jeden z fundamentalnych mechanizmów polityki pieniężnej. Dzięki zmianom poziomu stóp banki centralne mają wpływ na podaż pieniądza w gospodarce, a dzięki temu także na inflację i wartość waluty krajowej. Obniżenie stóp procentowych generuje zwiększoną akcję kredytową, gdyż zaciąganie kredytów staje się mniej kosztowne. Skutkuje to wzrostem podaży pieniądza w gospodarce, a poza tym wpływa dodatnio na konsumpcję gospodarstw domowych, jak również i na poziom inwestycji. Ponieważ obie te wielkości wchodzą w skład PKB, niskie stopy procentowe mogą działać dynamizująco na gospodarkę. Pomimo tego zbytnie zwiększenie konsumpcji może skutkować również nagłym wzrostem inflacji i spadkiem siły nabywczej pieniądza. W tego typu sytuacji organ polityki pieniężnej zwykle podwyższa stopy procentowe, żeby ograniczyć akcje kredytową i tym samym wyhamować gospodarkę.

stopa procentowa

Lewa i prawa? w Polsce są to: stopa referencyjna, stopa lombardowa, stopa depozytowa oraz stopa redyskonta weksli. W każdej gospodarce istnieje wiele odmian stóp procentowych.